‘Daar en straks’ maakt een duurzaam coalitieakkoord makkelijker

//‘Daar en straks’ maakt een duurzaam coalitieakkoord makkelijker

‘Daar en straks’ maakt een duurzaam coalitieakkoord makkelijker

Grootse vergezichten waren in de verkiezingscampagnes meestal ver te zoeken. Logisch. Onze hersenen zijn vooral geprogrammeerd voor overleven op korte termijn, dus met ‘emotie’ en het ‘hier en nu’ kan je makkelijker stemmen winnen. Een thema als duurzaamheid legt het al snel af tegen gratis parkeren bij het winkelcentrum. Gelukkig is er na de verkiezingen juist wel ruimte voor de lange termijn. Sterker nog, focus op de toekomst is juist een makkelijke route naar concrete resultaten omdat het op korte termijn minder weerstand geeft.

Kies voor lange termijn: minder weerstand, meer commitment
Onze hersenen reageren vooral op veranderingen op korte termijn. Voor afspraken op lange termijn hebben mensen daarom weinig weerstand. Een akkoord voor lange termijn is veel makkelijker te sluiten. Energieneutraal in 2030, is voor de meeste partijen prima. Klimaatadaptief in 2040 of schone lucht in 2035? Dat is makkelijk af te spreken. Maar maak dan wel concreter met een plan van aanpak. Mensen willen consequent handelen en afspraak is tenslotte afspraak. Vanuit het lange termijn doel kan je makkelijk mensen committeren aan korte termijn acties.

Warmtescan van woning met glas en lood ramen: Creëren van verandermoment (Gemeente Utrecht)

Vermijd ingewikkeldheid, want dat negeren we
Situaties die we ons moeilijk kunnen voorstellen negeren we makkelijk. Dus maakt het doel niet te abstract en te ingewikkeld. Ons bewustzijn is heel goed in staat om verhaaltjes te bedenken waarom je nu nog niets hoeft te doen. ‘Er is nog een groter probleem’, ‘Eerst moet het rijk iets doen’, ‘Nog niet alles is duidelijk’, etc. Dit zie je bijvoorbeeld in discussies over energie, klimaat en luchtkwaliteit. Het is daarom belangrijk om de doelen heel duidelijk te maken. B.v. We willen in 2030 niet meer energie gebruiken dan we duurzaam kunnen opwekken.

Maak duurzaamheid zo gewoon mogelijk, dan willen anderen eerder meedoen
Innovatie klinkt mooi, maar het roept ook angstgevoelens op. De kern in de hersenen die ons waarschuwt voor bedreigingen reageert op dezelfde manier op zaken die nieuw zijn (Amygdala). Dus als je wilt dat anderen kiezen voor een slimme duurzame innovatie, breng het dan als een handige combinatie van beproefde methoden. Laat zien dat anderen het (gedeeltelijk) ook graag toepassen en dat het gewoon werkt.

Maak duurzaam gedrag zo makkelijk mogelijk, dan doet iedereen vanzelf mee
Is het niet vreemd dat duurzaam gedrag meestal meer moeite of geld kost? Biologisch vlees is duurder dan bio-industrie vlees. Om afvalstoffen te recyclen moet je naar de glas, papier of PMD bak lopen terwijl het ook simpel in de restafvalzak aan de weg gezet kan worden. Als het duurzame gedrag het makkelijkst en goedkoopst zou zijn, dan zouden we het automatisch doen. Dit principe is slim toegepast in de gemeente Amsterdam bij de nieuwe regels rond reclamedrukwerk. In Amsterdam ontvang je alleen reclamedrukwerk als je een ‘JA, JA’ sticker op je brievenbus hebt geplakt. Je moet dus moeite doen om niet duurzaam te zijn. Ook andere gemeenten gaan deze aanpak invoeren.

Benut verandermomenten voor onderbreking van automatisch gedrag
Gemeenten willen dat woningen energiezuiniger worden. Dat is een enorme opgave. Woningeigenaren moeten dat gaan doen, maar die hebben iedere dag heel veel andere zaken aan hun hoofd. In zo’n situatie kan je slim inspelen op verandermomenten. Verandermomenten zijn momenten waarbij de doelgroep het automatische gedrag onderbreekt en even open staat voor informatie. Bijvoorbeeld bij een verbouwing. Als gemeente kan je dergelijke momenten herkennen, benutten en soms zelfs uitlokken. Bijvoorbeeld door energiecoaches aan te bieden in jaren 70 wijken met weinig isolatie (uitlokken), voorwaarden m.b.t. energiebesparing op te nemen in omgevingsvergunningen voor verbouwingen (benutten) of door de resultaten van warmtescans met mogelijke maatregelen toe te sturen (uitlokken).

Bestuurders en beleidsmakers beïnvloeden gedrag
Bestuurders en beleidsmakers zijn benoemd om duurzame doelen te stellen en gedrag van burgers op een efficiënte manier te veranderen. Gedragsbeïnvloeding maakt het realiseren van duurzame doelen met minimale inzet van belastinggeld mogelijk. Gelukkig omarmen steeds meer bestuurders en beleidsmakers de kracht van gedragsbeïnvloeding.

 

Hoe beïnvloed jij als bestuurder of beleidsmaker het gedrag van anderen? Graag je reactie

2018-07-04T09:46:16+00:00

3 Comments

  1. Paul maart 27, 2018 om 6:38 am - Antwoord

    Als ambassadeur van Stichting de Groene Garage maak ik me er graag sterk voor verduurzaming dankzij de juiste bandenspanning op auto’s. De slimme Bandenpomp maakt het voor automobilisten makkelijker te maken om hun autobanden perdiodiek te checken (en daarmee gemiddeld per kwartaal zo’n 25 euro te besparen, wie wil dat nou niet?!). Er staan er inmiddels zo’n 15 in bijvoorbeeld een stad als Rotterdam en ruim 65 in heel Nederland. Om echt het verschil te maken zouden er naar schatting zo’n 2500 alleen al in Nederland moeten komen, mede ter vervanging van de luchtpomp bij benzinestations die onvoldoende rekening houden met het aantal gereden kilometers of de temperatuur van de buitenlucht. Suggesties en tips om ‘het publieke domein’ hiervoor verder te stimuleren of om partners (die benzinestations zelf die goed (lees: beter) willen doen) zijn van harte welkom!

    • Neuroscience500 maart 29, 2018 om 9:31 am - Antwoord

      Hallo Paul, mooi initiatief. Probleem bij dit onderwerp is dat mensen hier liever geen moeite voor willen doen. Er is te weinig winst en de winst is niet zichtbaar (of zelfs niet relevant bij auto van de zaak). Daarom zou het goed werken om eens per kwartaal bij organisaties met veel auto’s langs te komen en de banden van alle aanwezige auto’s op spanning te brengen, tenzij de eigenaar aangeeft dat hij/zij dit niet wil. Strategie is hierbij dat het weinig moeite kost (weerstand reductie), het bedrijf een mooi signaal kan afgeven passend bij hun beleid (consistentie) en mensen moeite moeten doen om niet mee te doen (default).

  2. Anneke van Mispelaar april 5, 2018 om 8:15 am - Antwoord

    Dank voor dit artikel! Een heel herkenbare verklaring voor het stroperig verlopen van complexe of ingewikkelde processen. Jouw tip: “Situaties die we ons moeilijk kunnen voorstellen negeren we makkelijk. Dus maakt het doel niet te abstract en te ingewikkeld” heb ik al een paar keer toegepast.
    Bij moeilijke klussen, zoals je gedrag veranderen, samenwerking starten of je door een stapel aan ingewikkelde documenten worstelen, helpt het om de opgave makkelijker te maken. Bijvoorbeeld door die in stukjes te hakken. Als projectleider of adviseur roepen dat iets belangrijk is helpt niet. Mensen helpen kleine stapjes te maken wel.

Laat een reactie achter